Deialogau Diwylliannol Cymreig a Khasi - Ymchwil Trwy Ymarfer Creadigol

  • Gareth Bonello

    Traethawd ymchwil myfyriwr: Traethawd ymchwil doethurol

    Crynodeb

    Mae’r ddoethuriaeth hon yn defnyddio Ymarfer fel Ymchwil (YfY) i archwilio’r berthynas hanesyddol a chyfredol rhwng Cymru a Bryniau Khasia/Jaiñtia yng ngogledd-ddwyrain India. Bodola’r berthynas o ganlyniad i weithgareddau cenhadol yn yr ardal gan Genhadaeth Dramor y Methodistiaid Calfinaidd Cymreig rhwng 1841 ac 1969. Mae’r ymchwil yn cynnig mewnwelediad i effeithiau cenhadu ar gymdeithas, gan ddefnyddio cerddoriaeth a llenyddiaeth i adeiladu cydweithrediad creadigol rhwng artistiaid Khasi a’r ymchwilydd, cerddor proffesiynol o Gymru. Cyflwynir astudiaeth achos o’r defnydd o YfY i gynnal ymchwil rhyngddiwylliannol mewn cyd-destun ôl-drefedigaethol, gan wneud cyfraniad gwreiddiol i’r meysydd ymchwil dan sylw.

    Dilynir syniadaeth yr academydd theatr a pherfformio Diana Taylor ynglŷn â’r ‘Archif a’r Repertoire’, i awgrymu bod ymarfer creadigol yn cynnig ffordd o ymchwilio traddodiadau llafar ac ymgorfforedig cymdeithas. Cydnabyddir pwysigrwydd y llafar, a chaneuon a hanesion gwerin yn benodol i gymdeithas Khasi. Wrth edrych ar gerddoriaeth werin Gymreig a Khasi, mae’r astudiaeth yn ymchwilio pwysigrwydd y llafar i hunaniaeth aelodau o’r ddwy gymuned.

    Trafodir diwylliant y Methodistiaid Calfinaidd Cymraeg, gan edrych yn benodol ar ddylanwad emynau ar lenyddiaeth a cherddoriaeth y genhadaeth. Edrychir ar berthynas y Methodistiaid Calfinaidd gyda cherddoriaeth werin Gymreig a disodliad y traddodiad llafar yng Nghymru gan ddiwylliant llythrennog a chrefyddol y capel. Awgrymir i alawon gwerin Cymreig gyrraedd y Bryniau ar ffurf emynau a thrwy ryngweithiadau’r cenhadon gyda phobl Khasi dros gyfnod hir y genhadaeth. Disgrifir nodweddion cerddoriaeth werin a thraddodiadol Khasi, a dylanwad gweithgareddau’r genhadaeth ar draddodiad cerddorol yr ardal.

    Defnyddir y broses o ddysgu sut i chwarae offeryn Khasi, y Duitara, i gael mewnwelediad i ddiwylliant gwerin y bobl ac i gynnig ysbrydoliaeth ar gyfer yr ymchwil ymarferol. Sefydlwyd cydweithrediad creadigol a chyfansoddwyd darnau o gerddoriaeth newydd, wedi’u hysbrydoli gan y ddeialog ddiwylliannol a fu rhwng yr ymchwilydd ac artistiaid Khasi. Mae’r recordiadau sain o’r gweithiau creadigol yn cynrychioli hanner y cyflwyniad doethurol.
    Dyddiad DyfarnuMai 2020
    Iaith wreiddiolCymraeg
    NoddwyrColeg Cymraeg Cenedlaethol
    GoruchwyliwrLisa Lewis (Goruchwylydd), Paul Carr (Goruchwylydd) & Rhiannon Williams (Goruchwylydd)

    Dyfynnu hyn

    '